پژوهشهای محققین برای اینكه به پدیده ای به نام قلمدان در ایران باستان پی ببرند راه به جائی نبرده است و از وجود این هنر در ادوار قبل از اسلام اطلاعی در دست نیست٠با ظهور اسلام ، استفاده از قلمدان برای كارهای تحریری معمول گشت و در مدرسه ها ، مكتب خانه ها و مراجع دیوانی مورد استفاده قرار گرفت٠ در دوره سلجوقیان بر اثر حمایتی كه از شعرا و نویسندگان و دبیران به عمل آمد هنر قلمدان سازی پیشرفت بسیار كرد ٠ این پیشرفت وترقی تا عصر تیموریان ادامه داشت٠ بررسیهای انجام شده بیانگر این مطلب است در عصر صفویه كه خوشنویسی به نهایت ترقی و تعالی رسید هنر قلمدان سازی نیز به اوج رسید و قلمدانهای ساخته شده در این عصراز گرانبهاترین و نفیس ترین میراثهای فرهنگی ایران به شمار می رفت٠قلمدانهای بر جای مانده از آن روزگار كه برخی گوهر نشان و طلا كوب و مرصع هستند و بر بعضی نیز آیات قران نوشته شده است زینت بخش موزه های ایران و سایر كشورهای جهان می باشند ٠ در دوره قاجاریه و زندیه نیز هنر قلمدان سازی مثل روزگار صفویه در اوج بود و قلمدانهای ساخته شده در این دوره نمایانگر هنر هنرمندان اصفهانی هستند٠ از مشهورترین قلمدان سازان دوران صفویه و زندیه و قاجاریه می توان محمد زمان نگارگر ، حسن خداداد ،محمد خداداد، سمیرمی ،محمد صادق امامی اصفهانی ، كاظم بن نجفقلی ، عبدالرحیم اصفهانی و آقا نجف قلمدان را نام برد٠ اگر چه در حال حاضر قلمدان مانند گذشته مورد استفاده قرار نمی گیرد اما علاقمندان به هنرهای اسلامی ایرانی كماكان از این فرآورده هنری استقبال كرده و خواهان و طالب آن هستند٠