جاری شدن آب در زاینده رود از یک سو امیدها را برای زنده بودن سی و سه پل بیشتر کرد و از سوی دیگر احتمال نیمه تمام ماندن مرمت این پل را افزایش داد. با این حال کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که نبود برنامه مدون برای مرمت مهمترین مشکل طولانی ترین پل اصفهان است.
جاری شدن آب در زاینده رود نه تنها شادی را به دلهای مردم اصفهان آورد، بلکه امیدها را برای زنده ماندن طولانیترین پل این شهر افزایش داد. چرا که به گفته کارشناسان میراث فرهنگی پایههای این پل از مصالحی خاص ساخته شده است که باید همواره در جوار آب باشد. با این حال نگرانیها در مورد مرمت این پل تاریخی همچنان پا برجاست.
برخی از کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که احتمال اختلال در مرمت سی و سه پل که از جمله مهمترین پلهای تاریخی ایران به شمار میرود، با شروع آبگیری زاینده رود، بالا میرود. با این همه، این سوال همچنان به قوت خود باقی است که طی 7 ماه گذشته که زاینده رود خشک شده بود و حتی مردم دعای باران برای جاری شدن آب میکردند، چه اقدامات مرمتی برای استحکام بخشی این بنای کم نظیر انجام شده است؟ آیا با آبگیری مرمت ناتمام میماند؟
شاهین سپنتا، كارشناس و عضو انجمن دوستداران میراث فرهنگی اصفهان اما آبگیری زاینده رود را مانعی برای مرمت و ساماندهی سی و سه پل نمیداند و بار دیگر بر اهمیت تهیه و تدوین برنامهای مدون برای ساماندهی این پل تاکید میکند. برنامهای که بتواند حیات دائمی این پل را برای نسلهای بعدی تضمین کند. او با بیان اینکه سی و سه پل نیازمند مرمت اساسی است، میگوید: سی و سه پل بارها و بارها مرمت شده است اما هیچ کدام از این مرمت ها اصولی و اساسی نبودهاند، اکنون جدیدترین پروژه مرمت حدود 5 ماه پیش از سر گرفته شد.
سپنتا آبگیری زاینده رود را موقتی و به دلیل آغاز کشت پاییزه عنوان میکند و میگوید: اگر برنامه مدونی وجود داشته باشد، دیگر مشکلی برای مرمت این پل باقی نمیماند. زمانی که پل آبگیری می شود، مرمت باید روی بدنه و وقتی که آبگیری متوقف میشود پایهها استحکام بخشی شوند. او معتقد است، مسئولان میراث فرهنگی پیش از اینکه پل را به دلیل لرزشهای مترو و یا هر مسئله دیگری در خطر بدانند، باید در پی مرمت اساسی این بنا باشند. به گفته سپنتا، کارشناسان میراث فرهنگی باید روی این پل تاریخی مطالعات علمی انجام داده و مستند سازیهای دقیق تهیه کنند. باید ترکهای فعال شناسایی و برای استحکام بخشی آن برنامهای منسجم تهیه شود.
اکنون یکی از مهمترین دغدغههایی که به دنبال جاری شدن آب در زاینده رود مطرح شده، نیمه تمام بودن مرمت این پل است، با این حال برخی از کارشناسان میراث فرهنگی تاکید میکنند که این ناتمام بودن مرمت ربطی به آبگیری ندارد، تنها به دلیل نبودن برنامه منسجم برای مرمت این پل است. یکی از مسایل مهم دیگر که درباره اهمیت آبگیری برای حیات پل گفته میشود، این است که پایههای این پل بدون آب می پوسد و دچار مشکلات جدی می شود.
علی مصفی نژادی، کارشناس ارشد بناهای تاریخی و مدرس دانشگاه با تاکید بر اینکه سی و سه پل اصفهان یکی از پلهای بزرگ و تاریخی ایران بوده و مصالح به کار رفته در آن برگرفته از سازههای آبی دوران کهن است، میگوید: پایههای این پل ابتدا توسط ساسانیان گذاشته شده و بعد از تخریب بار دیگر پس از ساسانیان با ملات و مصالح ساسانی، دوباره سازی شد. عمده این ملات نیز آهک نیم کوب بوده که این آهک ترکیبی از ساروج و آهک در سازه های آبی است، بنابراین باید به صورت مداوم و مستمر در جوار آب باشد. به گفته او، قرارگیری این ملات در کنار آب به زنده بودن، پویایی، پایداری و استحکام آن کمک شایانی میکند. بنابراین جدا کردن آب از این بنا به منزله نابودی آن است، چنان که اگر ماهی را از آب بگیریم، باعث مرگ آن می شویم.
مصطفینژادی که مطالعات بسیاری در مورد پلهای تاریخی ایران داشته است، با تاکید بر اینکه ملات به کار رفته در سی و سهپل، ملاتی خاص و منحصر به فرد است، میگوید: ملات ایران با ملاتی که در سازه های اروپا، آفریقا و آمریکا استفاده میشود، کاملا متفاوت است. این ملات در برگیرنده و اساس ملات بناهای آسیایی است که متاسفانه در معماری امروز جایی ندارد. به گفته او، تمام سازههای آبی ایران شامل بندها، پلها و آسیابها و سدها از زمان هخامنشیان به بعد با ملات ساروج و ترکیبات مختلف که اساس این ترکیبات آهک نیمکوب است، ساخته میشود. برخی از اینها در معرض خطر سیل و طوفان و زمین لرزه هستند و عمدتا از سوی انسانها دچار آسیب شدند اما این سازه و ملات آن محکمتر از سنگها خود نمایی میکنند. او تاکید میکند: این ملات بدون آب، پوسیده میشود و زندگی خود را از دست میدهد؛ مانند ماهی بدون آّب.
نظرات بازديدكنندگان سايت